پیشنهاد می‌کنیم قبل استفاده از محاسبه گر باتلنک، توضیحات پایین صفحه رو کامل مطالعه کنید. 😎💜

تاریخچهٔ نسخه‌ها

🔥 آپدیت 3.1 - 30 خرداد 1405: اضافه شدن پردازنده‌های: 7400 - 7500X3D - 8400F - 9500F - 9600 - 9950X3D - U5 225
🔥 آپدیت 3 - 20 آبان 1404: اضافه شدن محاسبه درصدی باتلنک جهت کمک به درک بهتر باتلنک توصیفی.
🔥 آپدیت 2.7 - 2 مرداد 1404: اضافه شدن کارت‌های: RTX 5050 8GB - RTX 5060 8GB - RTX 5060TI 8GB - ARC B580 - ARC A750 - ARC B570 - ARC A770 - RX 9060 XT 16GB
🔥 آپدیت 2.6.1 - 27 فروردین 1404: اضافه شدن کارت RTX 5060 Ti 16GB
🔥 آپدیت 2.6 - 17 اسفند 1403: اضافه شدن کارت های: RTX 5070 / RX 9070 / RX 9070 XT و رزولوشن 8K
🔥 آپدیت 2.5 - 13 اسفند 1403: اضافه شدن RTX 5090 و RTX 5070 TI / اضافه شدن قابلیت جست و جو در منوهای کارت گرافیک و پردازنده
🔥 آپدیت 2.4.1 - 4 اسفند 1403: اضافه شدن RTX 5080
🔥 آپدیت 2.4 - 10 بهمن 1403: اضافه شدن نوع بازی به محاسبه‌گر
🔥 آپدیت 2.3 - 10 بهمن 1403: اضافه شدن 28 پردازنده جدید / اضافه شدن رزولوشن HD یا 720p / بهینه‌سازی فرمول‌های جدید محاسبه‌گر
🔥 آپدیت 2.2 - 5 بهمن 1403: محدوده باتلنک متعادل گسترده‌تر شد / اضافه شدن 9800X3D و 7600X3D / بازنویسی فرمول‌های ریاضی محاسبه‌گر

محاسبه گر باتلنک — گلوگاه از دید هوش مصنوعی DALL-E

گلوگاه یا باتلنک چیست؟

در سیستم‌های کامپیوتری، وقتی که یک قطعه نسبت به باقی قطعات ضعیف‌تر باشه، می‌گیم گلوگاه یا باتلنک رخ داده. حالا باتلنک یا گلوگاه دقیقا چه تاثیری روی عملکرد سیستم ما می‌ذاره؟ بذارید برای توضیحش به معنای خود کلمه باتلنک مراجعه کنیم. باتلنک از دو کلمه «باتل» و «نک» تشکیل شده، «باتل» که به معنای بطری میشه و «نک» هم دهانه این بطریه. حالا شما اگر درحال خالی کردن آب این بطری باشید، هرچقدر دهانه اون رو تنگ‌تر کنید، آب با سرعت کمتری خارج میشه. اگر آب رو اطلاعات و دیتایی که سیستم داره پردازش می‌کنه در نظر بگیریم، هرجایی که جلوی عبور این اطلاعات رو بگیره و سرعتش رو کم کنه، می‌گیم گلوگاه رخ داده.

چرا باید از محاسبه گر باتلنک توییک فا استفاده کنیم؟

با استفاده از ماشین حسابی که در وب سایت توییک فا قرار داده شده، می‌تونید با انتخاب پردازنده و کارت گرافیک های مختلف، ببینید که باهم چه باتلنکی دارن. نتیجه به‌صورت درصد «توان کارت گرافیک» و FPS تخمینی نشون داده میشه و در شش سطح، از «بدون باتلنک» تا «باتلنک شدید»، بیان میشه. اینکه این درصد چه فرقی با درصد بقیه محاسبه‌گرها داره و «بدون باتلنک» دقیقا یعنی چی، در ادامه این صفحه توضیح داده شده.

چرا درصد بیشتر «محاسبه گر» ها گمراه‌کننده‌ست؟

با بررسی‌هایی که انجام دادیم، محاسبه‌گرهای درصدی‌ای که در دنیا جا افتاده، اطلاعات رو به‌طور مناسبی به کاربران ارائه نمیدن. فارغ از اینکه درصدها درست هستن یا نادرست، بیان گلوگاه به‌صورت درصدی می‌تونه گمراه‌کننده باشه و کاربر احساس کنه که وقتی مثلا 10% گلوگاه وجود داره، یعنی 10 درصد از ظرفیت سیستمش رو نمی‌تونه استفاده کنه، درصورتی که اصلا منظور از اون 10% این نیست و کاملا بیان متفاوتی داره.

برای همین درصدی که محاسبه‌گر توییک‌فا نشون میده معنای مشخصی داره: «توان کارت گرافیک»، یعنی پردازنده شما اجازه میده چند درصد از فریم‌ریتی که کارت گرافیک می‌تونه بده، واقعا به دستتون برسه. مثلا 80% یعنی 20 درصد از فریم‌های کارت به‌خاطر پردازنده از دست میره. کنار این درصد، نتیجه در شش سطح هم بیان میشه که هرکدوم تعریف خاصی دارن:

بدون باتلنک و باتلنک ناچیز (95% به بالا، بنفش): به حالتی گفته میشه که تقریبا هیچ گلوگاهی از سمت پردازنده نداریم. اما اگه کنار یک کارت گرافیک ضعیف، پردازنده خیلی قوی گرفته باشید هم به همین حالت می‌رسید، یعنی بودجه بیشتر روی پردازنده رفته و بالانس و تعادل مناسبی بین CPU و کارت گرافیک ندارید.

متعادل (85 تا 95%، سبز): به حالتی گفته میشه که گلوگاه تا حد قابل قبولی وجود داره اما درعوض تعادل خوبی بین پردازنده و کارت گرافیک داریم به‌طوری که جای هزینه اضافی روی پردازنده، مدل کارت گرافیک ارتقا داده شده.

باتلنک محسوس و زیاد (60 تا 85%، نارنجی) و باتلنک شدید (زیر 60%، قرمز): در این حالت‌ها پردازنده شما نمی‌تونه پاسخگو نیاز کارت گرافیکتون باشه و هرچی درصد پایین‌تر باشه، نیاز به ارتقا پردازنده بیشتره.

آیا «بدون باتلنک» یعنی گلوگاه صفر؟

گلوگاه صفر یا راندمان 100 درصدی یا اتلاف صفر، در قوانین فیزیک غیرممکنه. یعنی شما نمی‌تونید هیچ دستگاهی بسازید (چه کامپیوتری و چه غیر کامپیوتری) که اون دستگاه هیچ اتلاف انرژی‌ای نداشته باشه و با راندمان 100 درصدی کار کنه. درنتیجه ما هدفمون در طراحی سیستم‌های مختلف از جمله کامپیوترها اینه که راندمان رو به حداکثر خودش برسونیم تا کمترین اتلاف رو داشته باشیم. برای همین وقتی محاسبه‌گر «بدون باتلنک» نشون میده، یعنی پردازنده شما 98 درصد یا بیشتر از توان کارت گرافیک رو آزاد کرده، نه اینکه گلوگاه واقعا صفر شده باشه. حالا در خصوص این محاسبه گر باتلنک هم نکاتی هست که باید در ادامه بهتون توضیح بدیم.

محاسبه گر باتلنک توییک فا — سطح‌های گلوگاه توییک‌فا از دید هوش مصنوعی DALL-E

چرا محدوده «باتلنک متعادل» سبز رنگه؟ آیا باتلنک متعادل بهتره؟

اگر دقت کرده باشید، باتلنک شدید قرمزه، باتلنک محسوس و زیاد نارنجی، متعادل سبز و بدون باتلنک و ناچیز بنفشه.

حالا چرا از این رنگ‌ها استفاده شده؟ باتلنک شدید و زیاد که مشخصه، وقتی گلوگاه سیستم شما زیاد باشه سیستم به مشکل می‌خوره و رنگ‌های قرمز و نارنجی به درستی دارن این رو بیان می‌کنن. اما وقتی به محدوده متعادل و بنفش می‌رسیم، اوضاع یکم پیچیده‌تر میشه. یکی از راه‌های رسیدن به محدوده بنفش اینه که پردازنده یا همون CPU رو خیلی قوی‌تر از GPU انتخاب کنید. در این صورت نتیجه‌ای که اینجا داریم اینه که با همون بودجه، فریم خیلی کمتری از سیستمتون می‌گیرید.

برای مثال، نتیجه محاسبه گلوگاه پردازنده 14900K و RTX4060 با رزولوشن 2K در هر پنج بازی 100% و «بدون باتلنک» هست. اما آیا ترکیب 14900K که یک پردازنده فوق العاده قویه، با 4060 برای گیم منطقیه؟ قطعا خیر!

اگر به جای 14900K و 4060، بودجه رو روی پردازنده کمتر کنیم و به جاش 12600K یا 13400 بگیریم و با بودجه آزاد شده، جای 4060، کارت گرافیک 4070 سوپر رو تهیه کنیم، نتیجه در بیشتر بازی‌ها هنوز «بدون باتلنک» می‌مونه و فقط در بازی پردازنده‌محوری مثل Baldur’s Gate 3 باتلنک محسوس یا زیاد میشه. اما فریم‌ریت تقریبا دو برابر میشه، مثلا در 2K و کیفیت Ultra، سایبرپانک 2077 از 49 به 98 فریم و Alan Wake 2 از 37 به 75 فریم می‌رسه.

درنتیجه محدوده بدون باتلنک و ناچیز رو نه سبز رنگ کردیم و نه قرمز رنگ، از رنگ بنفش برای بیان شرایط این محدوده استفاده کردیم تا به شما بگیم درسته که باتلنک اینجا تقریبا ناچیزه، اما اگه با پردازنده خیلی قوی‌تر از کارت گرافیک به اینجا رسیده باشید، میزان اتلاف کارایی و افت پرفورمنس روی هزینه اضافی‌ای که برای پردازنده کردید بسیار مخرب‌تر از باتلنکه.

راهنمای استفاده از محاسبه گر گلوگاه توییک فا

این محاسبه گر 5 ورودی اصلی داره که با مشخص کردن اونها می‌تونید میزان گلوگاه رو مشخص کنید. ورودی اول و دوم که مدل کارت گرافیک و پردازنده رو تعیین می‌کنه. بعد رزولوشن و کیفیت گرافیکی بازیه و با افزایش هرکدوم، «بار پردازشی بازی» بیشتر روی کارت گرافیک می‌افته و باتلنک سیستم شما از سمت پردازنده کاهش پیدا می‌کنه.

ورودی آخر هم انتخاب بازیه. پنج بازی داریم که از پردازنده‌محورترین (سمت چپ) تا گرافیک‌محورترین مرتب شدن و این ترتیب با عوض کردن قطعه‌ها و تنظیمات، خودش به‌روز میشه. بعضی بازی‌ها بیشتر پردازنده محور هستن و بعضی هم بیشتر گرافیک محور. در «تنظیمات بیشتر» هم آپ‌اسکیل (DLSS/FSR)، ری‌تریسینگ و سرعت رم رو دارید. آپ‌اسکیل بار کارت گرافیک رو کم می‌کنه و مثل پایین آوردن رزولوشن، باتلنک پردازنده رو بیشتر نشون میده، ری‌تریسینگ برعکس بار کارت رو بیشتر می‌کنه و سرعت رم روی سهم پردازنده اثر داره.

محاسبه گر باتلنک در کاربری گیمینگ چطور کار می‌کنه؟

برای پاسخ به این موضوع، اول باید مسیر عبور اطلاعات در سیستم شمارو وقتی که دارید یک بازی رو اجرا می‌کنید، بررسی کنیم. در ابتدا وقتی بازی رو اجرا می‌کنید، اطلاعات از روی هارد یا SSD شما به سمت رم و پردازنده حرکت می‌کنن. پردازنده شروع می‌کنه به پردازش اطلاعات که این پردازش‌ها باید در دو فاز صورت بگیرن، فاز اول داخل CPU و فاز دوم داخل GPU. وقتی که کار پردازنده با پردازش اطلاعات تموم شد، درواقع خوراک کارت گرافیک برای پردازش‌هاش آماده میشه و این اطلاعات به سمت کارت گرافیک شما حرکت می‌کنن. حالا کارت گرافیک هم شروع می‌کنه به پردازش این اطلاعات و درنهایت در قالب فریم و تصویر داخل مانیتورتون به نمایش در میاد.

باتلنک اونجایی رخ میده که پردازنده در فراهم کردن خوراک کارت گرافیک تاخیر کنه و کم بیاره، در این حالت کارت گرافیک باید منتظر CPU بمونه، بسته به اینکه چقدر این انتظار طول بکشه، نتیجش روی عملکرد گیمینگ سیستم شما متفاوته. اگر این انتظار ناچیز باشه، درحالت باتلنک متعادل هستیم و نتیجش روی عملکرد سیستم، کمی کاهش FPS هستش.

اگر ما بخوایم این مقدار ناچیز کاهش FPS رو جبران کنیم، باید پردازنده خیلی گرون‌تری تهیه کنیم. حالا با هزینه‌ای که برای یک پردازنده قوی‌تر باید بشه، میشه کارت گرافیک قوی‌تری بخریم که در این حالت میزان FPS ما خیلی بالاتر میره.

اما اگر میزان تاخیر پردازنده زیاد باشه و کارت گرافیک انتظار زیادی بکشه، در عملکرد سیستم اختلال ایجاد میشه و بازی همراه با لگ و استاتر اجرا میشه. در این حالت دیگه پردازنده شما تقریبا به یوزیج 100 درصدی رسیده و نمی‌تونه عملیات‌های مختلف سیستم رو از جمله بازی، کدهای سیستم عامل و دیگر موارد رو هندل کنه.

بهترین حالت در محاسبه گر باتلنک کدومه؟

با توجه به توضیحاتی که تا الان ارائه شده، می‌دونیم که حالت باتلنک متعادل بهترین بالانس رو بین میزان باتلنک و میزان بهینگی سیستم برقرار می‌کنه. اگه بخواید در همه بازی‌ها، حتی پردازنده‌محورترین‌ها، بدون باتلنک باشید، مجبورید که پردازنده رو خیلی قوی‌تر از کارت گرافیک انتخاب کنید و برای اینکه به این هدف برسید، باید هزینه زیادی رو روی پردازنده، کولر و مادربرد هدر بدید. درصورتی که میشه بخشی از اون هزینه رو روی کارت گرافیک گذاشت تا مدلش ارتقا پیدا کنه و پردازنده رو هم فقط به اندازه‌ای که نیازه ارتقا بدیم.

در نهایت، محدوده سبز رنگ (متعادل) بهترین محدوده برای ترکیب دو CPU و GPU هستش و بهتره که نتیجه در سمت بالای این محدوده باشه تا در پردازش‌های CPU محور هم عملکرد خوبی رو داشته باشید. برای دیدن همین سناریو، بازی‌های سمت چپ اسلایدر رو انتخاب کنید که پردازنده‌محورترین بازی‌ها هستن و ببینید سیستم شما در اون‌ها چه گلوگاهی ایجاد می‌کنه.

محاسبه گر باتلنک (گلوگاه) پردازنده